Από την άλλη, μπορείς το ίδιο ανέξοδα να κατηγορείς τις κυβερνήσεις των τελευταίων διακοσίων πενήντα ετών, να κατηγορείς τον δικομματισμό, να στηλιτεύεις το σάπιο κατεστημένο κλπ κλπ κλπ.
Τέλος, μπορείς να κάνεις πλάκα και εν τέλει να γουστάρεις τον βαρυποινίτη που διασύρει τους πάντες δραπετεύοντας δύο φορές με τον ίδιο φαντεζί τρόπο.
Η ουσία όμως κρύβεται αλλού. Τι πρέπει να μάθουμε από αυτή την ιστορία που μας δίδαξε δύο φορές ο Παλιοκώστας και εμείς κοβόμαστε ως αδιάβαστοι;
Το δίδαγμα είναι ένα: αξιολόγηση, παντού και πάντα. Αν υπήρχε ένας μηχανισμός αξιολόγησης σε λειτουργία για το σωφρονιστικό σύστημα της χώρας, θα είχε αναλυθεί η πρώτη απόδραση. Θα φανερώνονταν οι λεπτομέρειες που κάνουν μια τέτοια απόδραση τόσο εύκολη.
- Ενδεχομένως έτσι να άλλαζε κάτι στον τρόπο με τον οποίο ενοικιάζονται ελικόπτερα, οπότε δεν θα μπορούσε ο καθένας να κυκλοφορεί ανώνυμα με ένα αεροσκάφος πάνω από την Αθήνα.
- Ίσως να άλλαζε το σχήμα των ταρατσών της φυλακής, ώστε να μην μπορεί να προσγειωθεί ελικόπτερο.
- Ίσως να μην άλλαζε τίποτα, γιατί μπορεί να αποδεχόμασταν τγην πιθανότητα να γίνονται αποδράσεις έναντι του κόστους των αντίμετρων.
- Το ίδιο θέλησε να μας πει και ο διαταραγμένος αστυνομικός που πυροβόλησε τον σεκιουριτά στην πρεσβεία των ΗΠΑ. Τον αξιολόγησε ποτέ κάποιος μηχανισμός; Όχι. Οπότε ενώ όλοι ήξεραν ότι είναι άρρωστος, το σύστημα εξακολουθούσε να τον έχει οπλισμένο.
- Το ίδιο και ο παιδόφιλος ιερέας, ο οποίος επίσης δεν είχε περάσει από κανένα σύστημα αξιολόγησης. Έτσι εξακολουθούσε να κατηχεί ανήλικους, αφού τον εμπιστεύονταν οι γονείς τους.
- Το ίδιο και ο "χασάπης" χειρουργός που εξακολουθεί να παρέχει τις υπηρεσίες του, και ο τεμπέλης καθηγητής και δάσκαλος που για το εκπαιδευτικό σύστημα έχει την ίδια αντιμετώπιση με τους εργατικούς συναδέρφους του και πάει λέγοντας.
- Τι θέλει λοιπόν να μας πει ο Παλιοκώστας;
- Αξιολόγηση παντού...
- Το μάθαμε ή θα τον παρακολουθήσουμε να πετάει με τον ίδιο ακριβώς τρόπο;